Duvar Panolarını Çerçeveleme

Salonun televizyon karşısındaki o boş duvarı yıllarca bana bakıp durdu. Çekmecelerde biriken fotoğraflar, tatilden aldığım iki baskı, anneannemden kalan küçük bir gravür… Hepsi vardı ama hiçbiri duvarda değildi. Bir cumartesi sabahı "bugün asıyorum" deyip çiviyi çaktığımda ise ortaya çıkan görüntü, hayalimdekinin epey uzağındaydı: dengesiz, dağınık, sanki tesadüfen oraya konmuş gibi. O günden sonra öğrendiklerimi anlatayım, çünkü sorun benim zevkimde değil, yöntemimdeydi.

Asıl mesele: çerçeve değil, ilişki

Bir duvar pano galerisi kurarken çoğumuzun yaptığı hata, tek tek parçalara odaklanmak. Oysa gözümüz duvara baktığında tek tek çerçeveleri değil, onların oluşturduğu toplam şekli ve aralarındaki boşlukları okuyor. Ben buna "görünmez dikdörtgen" diyorum: kompozisyonun dış hatlarının oluşturduğu hayali çerçeve. O dikdörtgen düzgünse, içindeki parçalar birbirinden farklı olsa bile göz rahatsız olmuyor.

İkinci mesele ölçek. Mobilyanın üstüne asılan grubun toplam genişliği, o mobilyanın yaklaşık üçte ikisi ile dörtte üçü arasında olmalı. Üç koltukluk bir kanepenin üstüne 40x50'lik tek bir çerçeve asmak, duvarı boş bırakmaktan daha kötü duruyor. Aynı şey yükseklik için de geçerli: kompozisyonun merkezi göz hizasında, yani yerden yaklaşık 145-150 cm'de olmalı. Kanepe arkasında ise en alttaki çerçeveyle koltuk sırtı arasında 15-20 cm bırakmak yeterli.

Düzen tiplerini karşılaştıralım

Farklı evlerde farklı düzenler denedim. Hepsinin bir işe yaradığı yer var, bir de yaramadığı.

Ben kiralık oturduğum dairede raf yöntemini kullandım ve pişman olmadım. İki delik açıp bir daha hiç dokunmadan, üstündeki dizilimi mevsime göre değiştirebiliyordum. Kendi evime geçtiğimde ise salonda salkım düzeni, koridorda ızgara tercih ettim; koridor gibi hızlı geçilen yerlerde düzenli tekrar, gözü yormadan ritim veriyor.

Çerçeve ve paspartu seçimi

Çerçevelerin hepsinin aynı olması gerekmiyor ama ortak bir payda gerekiyor. Bu payda ya renk (hepsi siyah, hepsi doğal ahşap), ya malzeme, ya da paspartu kalınlığı olabilir. Ben karışık ahşap tonlarını bir arada kullandığım denemede ortalığı çöp gibi gösterdim; ikinci denemede tüm çerçeveleri meşe tonuna indirip iç görselleri serbest bıraktığımda çok daha oturmuş bir sonuç aldım.

Paspartu konusunda cimrilik yapmayın. 5-7 cm'lik geniş bir paspartu, sıradan bir baskıyı galeri işi gibi gösteriyor. Küçük görselleri büyük çerçevelere geniş paspartuyla yerleştirmek, hem ölçek sorununu çözüyor hem de kompozisyona nefes alanı katıyor. Kırık beyaz paspartu neredeyse her şeyle uyuşuyor; renkli paspartuyu ancak görselin içindeki bir tonu tekrarlıyorsa deneyin.

Cam mı, camsız mı?

• Normal cam: Ucuz, net. Ama karşısında pencere varsa yansıma yapıyor.
• Mat/reflesiz cam: Yansımayı bitiriyor, rengi hafif soğutuyor. Aydınlatması güçlü odalarda değer.
• Akrilik: Hafif, kırılmaz. Çocuklu evde ve merdiven boşluğunda benim tercihim. Zamanla çizilebiliyor.
• Camsız (tuval/dibond): Doku hissi verir, yansıma yapmaz. Mutfakta yağ, banyoda nem sorun çıkarır.

Asmadan önce mutlaka yapın

1. Çerçeveleri önce yere dizin. Duvarın ölçüsünü yere bantla işaretleyip kompozisyonu orada kurun.
2. Beğendiğiniz dizilimin fotoğrafını çekin. Ekranda bakınca dengesizlikleri çok daha net görürsünüz.
3. Her çerçevenin şablonunu gazete kâğıdına çizip kesin, kâğıt maskeleme bandıyla duvara yapıştırın. Bir gün öyle bırakın, sabah kahvenizi içerken bakın.
4. Askı noktasını şablonun üstünde işaretleyin. Askı teli gerdirildiğinde çerçevenin üst kenarından ne kadar aşağıda kalıyor, ölçün.
5. Deliği açın, şablonu yırtın, asın. Arka alt köşelere küçük keçe pedler yapıştırırsanız çerçeve eğilmez.

Işık, renk ve komşuluk

Bir galeri duvarı, ışıksız yarım kalır. Tavandaki genel aydınlatma çerçevelere tepeden vurup gölge yapıyorsa, ray spot